Türkiye, yükseköğretime geçişte %94’lük okullaşma oranıyla dünyada önde gelen ülkelerden biri olup, üniversiteleri ve akademik organizasyonları ile uluslararası olarak oldukça prestijli konumda olan bir eğitim ülkesidir.
Aynı zamanda Türkiye, Avrupa Yükseköğretim sisteminin bir parçası olup; küreselleşen dünyada her alanda meydana gelen hızlı değişim nedeniyle yükseköğretim alanının da yeniden yapılanması gereksinimi olarak ortaya çıkan ve Avrupa ülkelerindeki yükseköğretim kurumlarının ortak hareket noktası olan Bologna Sürecinde de önemli bir konumlanışa sahiptir.
Türkiye’deki bir üniversiteden alınan diplomalar başta Avrupa olmak üzere Dünya üzerindeki birçok ülkede tanınmaktadır. Ders geçme sistemi olarak ABD ve Avrupa ile uyumlu olarak AKTS sistemi uygulanmaktadır. Ayrıca Türkiye, öğrenci ve öğretim elemanı hareketliliğini destekleyen Erasmus kapsamında değişim süreçlerine katılan en başarılı ülkelerden biridir. Erasmus programlarının yanı sıra Mevlana ve Farabi değişim programlarıyla da uluslararası olarak birçok üniversite ile güçlü bağlara sahiptir.
Türkiye, Dünya’nın en çok konuşulan 5. dili olan ve kültür, eğitim ve ticaret alanlarında kullanılan Türkçe’yi en doğru ve hızlı şekilde öğrenebileceğiniz ülkedir.
Sayılarla Yükseköğrenim
203 Üniversite - 58000 Bölüm - 8 Milyon Öğrenci - 160.000 Yabancı Öğrenci
Uluslararası Öğrenci Kabulleri
Türkiye’de yüksek öğrenime öğrenci kabul süreçleri ile tek yetkilendirilmiş kurum Yükseköğretim Kurulu (http://www.yok.gov.tr/) olup, tüm üniversiteler bu kuruma bağlıdır. Türkiye 'de lisans eğitimi almak isteyen uluslararası öğrencilerin hangi şartlarda üniversitelere kabul edileceği üniversitelerin inisiyatiflerine bırakılmış olup, her yıl yeniden belirlenen kontenjanlar üniversitelerin web sitelerinde ve YÖK’ün web sitesinde yer almaktadır.
Türkiye’deki üniversitelere başvuracak adayların ortaöğrenimlerini Türkiye’deki liselere eşdeğer bir okulda tamamlamış olmaları gerekmektedir. Öğrencilerin doğrudan tercih ettikleri üniversiteye başvurmaları ve ilgili üniversitenin kabul kriterlerini sağlamaları gerekmektedir.
Türkiye’deki birçok üniversite yabancı öğrenci kabullerini bünyelerinde düzenledikleri YÖS (Yabancı Öğrenci Sınavları) ile gerçekleştirirken, belli sayıda üniversite ise SAT (Scholastic Aptitude Test) sonuçları ve uluslararası geçerliliği olan aşağıdaki sınav sonuçları ve diplomalar ile gerçekleştirmektedir.
ACT (American College Testing), GCE-A Level (General Certificate Education), Uluslararası Bakalorya (IB-International Baccalaureate), ABITUR, Fransız Bakaloryası, Gaokao, Suriye Bakaloryası (Al-Shahada-Al-Thanawiyya), Lübnan Bakaloryası (Baccalauréat Libanais), Tawjihi vb.
Yabancı öğrenci başvurularında üniversiteler, öğrencilerin sınav veya diploma/transkript puanlarına, tercih sıralamalarına, uyruklarına göre uygulanan ülke kontenjanlarına ve yaşlarını dikkate alarak yerleştirme yaparlar.
Ülke kontenjanı uygulaması üniversitelere başvuran aynı uyruktaki öğrencilerin, yerleştirmelerde bir fakülte veya yüksekokula bağlı bölümlerin kontenjanlarının en fazla % 20’sine kabul edilmeleri üzerine kurulu bir uygulamadır. Bazı üniversiteler bu oranı %10 ile %30 arasında farklı şekillerde uygulayabilirken, bazı üniversiteler de bu uygulamayı yerleştirme sırasında hayata geçirmezler.
Yükseköğretim Kurumu Türleri ve Akademik Birimler
Fakülte: Yükseköğretimin, bilimsel araştırmaların ve yayınların yapıldığı birimdir. Çeşitli bölümler ve programlar fakülte bünyesinde olabilmektedir. Öğrenciler en az dört yıl süren bir eğitim programının sonunda lisans derecesi kazanmaktadır.
Enstitü: Üniversitelerde lisansüstü eğitim verilen, bilimsel araştırma ve yayın yapılan birimdir. Enstitülerde yüksek lisans veya doktora dereceleri verilmektedir.
Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık verilen, sekiz yarıyıllık birimdir.
Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı yetiştirilen, sekiz yarıyıllık birimdir.
Lise Sonrası Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik nitelikli insan gücü yetiştirilmeyi amaçlayan, dört yarıyıllık eğitim süresi sonunda ön lisans derecesi verilen birimdir.
Araştırma ve Uygulama Merkezi: Yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık ve destek faaliyetleri için eğitim-öğretim, uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü birimdir.
Akademik Dereceler
Ön Lisans: İki yıllık eğitim programı tamamlandıktan sonra verilen derecedir. Ön Lisans programları bir süre meslek içi eğitim gerektirebilir.
Lisans: Dört yıllık ve 240 AKTS’lik bir eğitim tamamlandıktan sonra verilir. Diş Hekimliği, Veterinerlik ve Eczacılık için eğitim süresi beş yıl ve Tıp için altı yıldır. Bu dört alanda kazanılan yeterlilikler yüksek lisans derecesine eşdeğer olarak kabul edilir.
Yüksek lisans: Sosyal Bilimler (MA) veya Fen Bilimleri (MS) derecesi verilen iki yıllık bir programdır. Tezli ve tezsiz olmak üzere iki tür Yüksek Lisans Programı vardır. Tezli yüksek lisans programı, genellikle en az 120 AKTS kredisi olan ve ardından bir tezin sunulduğu derslerden oluşan iki yıllık bir programdır. Tezsiz programlar ise bir veya bir buçuk yılda tamamlanan ve en az 90 kredilik derslerin ve bir dönem projesinin tamamlanmasını kapsayan programlardır.
Doktora: Doktora (PhD) derecesi verilen genellikle sekiz yarıyıldan oluşan bir programdır. 180-240 AKTS kredilik dersleri, yeterlilik sınavını, bir tez sunumunu, tezin sözlü savunmasını içerir. Derslerini ve yeterlilik sınavını başarıyla tamamladıktan sonra, öğrenciler öncelikle bir tez komitesine tezini sunmalı ve sözlü olarak savunmalıdırlar.
Tıpta Uzmanlık: Doktora programlarına eşdeğerdir ve tıp fakültelerinde, üniversite hastanelerinde ve araştırma ve eğitim hastanelerinde yapılır. Tıpta uzmanlık için, tıp fakültelerinden mezun olanlar için çeşitli tıp branşlarında rekabetçi bir seçim sınavı vardır. Uzman adayların bir tez sunması ve bir inceleme komitesinin önünde savunması gerekir. Ayrıca belirli düzeyde yabancı dil bilgisi aranmaktadır.
Sanatta Yeterlilik: Görsel sanatlar ve sahne sanatları dallarında en az altı yarıyıllık yüksek lisans programıdır ve doktora ile eşdeğerdir. Özgün bir sanat eserinin veya (müzik ve sahne sanatlarında) üstün, yaratıcı bir performansın sunumunu gerektirir.
Burslar
Türkiye’de burslu olarak öğrenim görmek isteyen öğrenciler için Türkiye Bursları (https://turkiyeburslari.gov.tr/), Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (https://www.ytb.gov.tr/) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (https://www.yok.gov.tr/) tarafından sağlanan burs programları mevcuttur.
Türkiye Bursları, Türkiye'deki tüm yükseköğretim kurumlarındaki tüm dereceler için uluslararası öğrencilere yönelik uygulanan bir yükseköğretim burs programıdır. Gerçekleştirilen online başvurulardan sonra seçilen öğrenciler YÖK tarafından ilgili yükseköğretim kurumlarına yerleştirilirler. Türkiye burslusu öğrenciler aylık burslar alırlar ve hiçbir ücret ödemeden devlet üniversiteleri yurtlarında kalabilirler. Öğrenciler, harç ya da diğer okul masrafları için de herhangi bir ödeme yapmazlar ve kamu sağlık sigortaları bulunmaktadır. Ayrıca, Türkiye burslusu öğrencilere Türkiye'ye ilk gelişlerinde ve mezuniyetten sonraki geri dönüşleri için ulaşım masrafı ödemeleri de yapılmaktadır.
YÖK Bursları ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile protokol imzalayan ülkelerdeki lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki uluslararası öğrenciler için tasarlanmıştır. Bu programlar ile Türkiye yükseköğretim programlarına yerleştirilen öğrencilerin Türkçe Yeterlik Belgesi sahip olmaması durumunda öğrencilere bir yıl Türkçe dil hazırlığı sunulmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti resmi makamları tarafından sağlanan burslar, öğrencilerin kendi devletleri tarafından sağlanan burslar, çeşitli ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşların sunduğu burslar ve üniversitelerin kendi bursları olmak üzere çeşitli burs seçenekleri bulunmaktadır. Burs veren kuruluşların sunduğu imkânlar ve miktarlar değişiklik göstermektedir. Bu kurumlardan bazıları diğer ülkelerden Türkiye’ye ulaşım masraflarını da karşılamaktadır. Uluslararası öğrencilerin öğrenim düzeyleri ile bilgi ve becerilerine göre de aylık burs miktarları değişiklik göstermektedir.
Hem devlet hem de vakıf üniversitelerinde, kabul edilen öğrencilerin belirli bir yüzdesine farklı içeriklerde burslar da verilmektedir. Bu burslar, tam veya kısmi öğrenim ücreti bursu, başarı bursu veya destek bursu olabilir. Bu bursların bazıları akademik materyaller, konaklama, yiyecek ve içecek giderleri ve özel ihtiyaçları karşılayabilir.
Öğrenim Ücretleri
Ücretler (harçlar), devlet üniversitelerinde ve vakıf (özel) üniversitelerinde farklı şekillerde uygulanır. Devlet üniversitelerinde ücretler, farklı disiplinlerdeki çalışmaların türü ve süresi göz önünde bulundurularak YÖK ve Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenirken, vakıf üniversitelerinde ücretler üniversitelerin yönetimleri tarafından belirlenir.
Öğrenciler, yarıyıl başlangıcında dönem kayıtlarını yaptırmadan önce, her dönem için öğrenim ücretlerini ödemekle yükümlüdürler. Üniversitelerin öğrenim ücretleri resmi web sitelerinden öğrenilebilir.
Vize İşlemleri
Türkiye'ye öğrenim görmek amacıyla gelecek öğrencilerin, öğrenci vizesi işlemleri uzun sürdüğü için başvurdukları üniversiteden kabul mektuplarını aldıktan sonra bulundukları ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti yurt dışı temsilciliklerinden öğrenci vizesi başvurusunda bulunmaları gerekmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin vatandaşı olduğunuz ülkeye uyguladığı vize rejimini Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın internet sayfasından öğrenebilirsiniz: http://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa
Vize için ön başvurular online olarak yapılmakta olup https://www.konsolosluk.gov.tr web adresi ziyaret edilebilir.
Oturma İzni İşlemleri
Öğrenciler Türkiye’ye geldikten ve üniversite kayıtlarını tamamladıktan sonra https://e-ikamet.goc.gov.tr/ web adresinden dolduracakları başvuru formu ile bulundukları İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nden randevu alarak öğrenim amaçlı oturma izni başvurusunda bulunmaları gerekmektedir.
Öğrencilerin, ikamet başvuruları sonucunda alacakları ikamet (oturma izni) izinlerinin ve Göç İdaresi sistemine kayıt edilen yabancı kimlik numarası ile Türkiye’de kalacakları süre boyunca tüm resmi işlemlerini yürütmeleri mümkün olacaktır. İkamet izinlerinin geçerlilik süresi dolmadığı takdirde Türkiye’ye giriş-çıkışlarda kullanılabilir ve tekrardan vize alınması gerekli olmaz.
Türkiye’deki çoğu kampüs üniversitesi çeşitli konaklama tesisleri veya başka seçenekler sunar. Üniversite yurtları dışında devlete ait olan Yüksek Öğrenim Kredi Yurtlar Kurumu’na (http://www.kyk.gov.tr/kyk/harita/index.html) bağlı olan yurtlar ve özel kurumlara ait öğrenci yurtları da tüm öğrencilere hizmet vermektedir. Yurtların çoğunda öğrencilerin kendi yemeklerini pişirebilmeleri için mutfaklar yer almaktadır, ayrıca geç saatlere kadar hizmet veren küçük kafeteryalar da yurtların içerisinde bulunmaktadır. Türkiye’deki öğrenci yurtları cinsiyete göre ayrılır ve hem özel hem de ortak odalar sunar. Aynı zamanda yurtlar, kampüs içi ve kampüs dışı aktivitelere katılmak ve diğer birçok öğrenciyle tanışmak için öğrencilere birçok seçenek sunmaktadır.
Ayrıca üniversitelerin bulunduğu şehirlerin tamamında diğer uluslararası veya Türk öğrencilerle paylaşılan kiralık evler de bulunmaktadır. Bu evler apart evler şeklinde öğrencilere ayrılan binalardan oluşmakta, bazen de öğrencilerin bireysel olarak kiraladıkları evlerden oluşmaktadır. Evlerin fiyatları bulundukları şehirlere, şehir merkezine yakınlıklarına ya da konumlarına göre değişmektedir.
